Dostęp do najnowocześniejszych technologii medycznych bez ponoszenia kosztów zakupu

Dostęp do najnowszych technologii medycznych bez konieczności ich zakupu otwiera realne możliwości zarówno dla pacjentów, jak i dla placówek ochrony zdrowia. Coraz częściej wykorzystuje się modele takie jak leasing, wynajem, partnerstwa publiczno-prywatne oraz refundacje, które pozwalają korzystać z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, robotyce i telemedycynie bez ponoszenia wysokich kosztów inwestycyjnych. W rezultacie rośnie dostępność nowoczesnych terapii, a opieka staje się szybsza, bezpieczniejsza i lepiej zorganizowana.

Przeczytaj również: Jak wygląda zdjęcie pantomograficzne i kiedy jest stosowane w stomatologii

Najnowocześniejsze technologie bez zakupu sprzętu

W polskich placówkach zaawansowane technologie medyczne są wdrażane z wykorzystaniem elastycznych form finansowania, dzięki którym można uniknąć zakupu urządzeń na własność. Dotyczy to w szczególności rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji, robotyki operacyjnej oraz narzędzi telemedycznych. Leasing, wynajem i refundacje pozwalają placówkom i pacjentom korzystać z rozwiązań, które jeszcze niedawno wymagałyby wielomilionowych budżetów. Co ważne, te mechanizmy sprzyjają także szybszym wdrożeniom i lepszej skalowalności usług.

Gdzie już dziś widać efekty: AI, robotyka, telemedycyna

W 2024 roku 4,7% polskich placówek medycznych korzystało z AI, a w szpitalach odsetek ten sięgnął 13,2%, notując szybki wzrost rok do roku. W diagnostyce tomografii komputerowej rozwiązania AI wykorzystywano w 33,9% przypadków, natomiast 18% wdrożeń dotyczyło obsługi pacjentów przez chatboty i wirtualnych asystentów. Systemy robotyczne, w tym Versius, są udostępniane w centrach szkoleniowo-badawczych, dzięki czemu pojedyncze szpitale nie muszą inwestować we własny sprzęt, aby szkolić personel i wykonywać zabiegi.

Sztuczna inteligencja: szybsza diagnostyka i lepsze decyzje

AI w diagnostyce obrazowej przyspiesza rozpoznawanie chorób i podnosi jakość procesu decyzyjnego. Przykładowo, nowoczesne algorytmy skracają czas badania kardiologicznego w rezonansie magnetycznym z około 60 minut do kilkunastu sekund, co poprawia komfort pacjenta i zwiększa przepustowość pracowni. Ponadto systemy wspierające opis badań ograniczają ryzyko pominięcia nieprawidłowości, a narzędzia do triage priorytetyzują przypadki wymagające pilnej interwencji. W efekcie zespoły medyczne szybciej podejmują trafne decyzje, a ścieżka diagnostyczno-terapeutyczna staje się krótsza.

Robotyka chirurgiczna: dostęp dzięki centrom kompetencji

Roboty chirurgiczne umożliwiają wykonywanie małoinwazyjnych operacji z bardzo wysoką precyzją, co przekłada się na mniejszą utratę krwi, krótszy pobyt w szpitalu i szybszą rekonwalescencję. Dzięki centrom kompetencji oraz współpracy producentów z podmiotami publicznymi, szpitale mogą korzystać z robotyki bez konieczności zakupu systemu na własność. W Polsce działa już ośrodek związany z systemem Versius, który na świecie wykorzystano w ponad 30 000 zabiegów. Taki model przyspiesza szkolenia zespołów, a jednocześnie ogranicza bariery finansowe dla mniejszych placówek.

Telemedycyna i opieka domowa: dostępność w praktyce

Rozwój teleporad, zdalnego monitorowania i urządzeń do opieki domowej zbliża pacjentów do nowoczesnej medycyny niezależnie od miejsca zamieszkania. Placówki mogą wypożyczać sprzęt pacjentom, a firmy medyczne oferują krótkoterminowe lub długoterminowe umowy najmu. Przykładem takiego rozwiązania jest Koncentrator tlenu w Gliwicach, który pozwala prowadzić tlenoterapię w warunkach domowych bez ponoszenia kosztu zakupu urządzenia. To rozwiązanie zwiększa komfort chorych, ułatwia rehabilitację oddechową i skraca czas hospitalizacji, a dla systemu oznacza oszczędność zasobów i lepszą koordynację opieki.

Cyfryzacja i integracja danych: warunek równego dostępu

Cyfrowa integracja ochrony zdrowia opiera się na współpracy podmiotów publicznych i prywatnych oraz rozwoju zdalnych usług medycznych, takich jak konsultacje, telemonitoring i e-rehabilitacja. Wspólna infrastruktura, spójne standardy interoperacyjności i bezpieczeństwa danych sprzyjają równości dostępu do innowacji oraz lepszemu wykorzystaniu zasobów. Dzięki temu możliwa jest skuteczna wymiana informacji, a koordynacja leczenia pacjentów staje się bardziej przejrzysta i przewidywalna.

W praktyce oznacza to wykorzystanie jednolitych standardów wymiany danych, wysokich wymogów cyberbezpieczeństwa oraz narzędzi analitycznych, które wspierają planowanie świadczeń. Co więcej, integracja systemów ułatwia rozliczanie świadczeń i monitorowanie efektów terapii, co jest kluczowe przy finansowaniu innowacji ze środków publicznych.

Finansowanie i refundacje: co decyduje o skali wdrożeń

Refundacje są jednym z najważniejszych mechanizmów upowszechniania nowoczesnych technologii, choć ich zasady potrafią ograniczać równość dostępu. Przykładem są osobiste pompy insulinowe, które w Polsce refundowane są do 26. roku życia, podczas gdy w wielu krajach europejskich nie obowiązuje limit wieku. W związku z tym rośnie znaczenie uzupełniających form finansowania, które umożliwiają szybkie wdrożenia w szerszej grupie placówek.

Oprócz refundacji placówki coraz chętniej sięgają po elastyczne modele finansowe, które zmniejszają próg wejścia i przyspieszają adopcję technologii:

• Leasing operacyjny: koszty rozłożone w czasie, możliwość wymiany sprzętu na nowszy po zakończeniu umowy.
• Wynajem: elastyczne okresy i skala wykorzystania, brak kosztów serwisowych po stronie placówki.
• Model pay per use: opłata za faktyczne użycie technologii, lepsze dopasowanie do obłożenia i sezonowości.
• Pilotaże i programy grantowe: testowanie rozwiązań przy ograniczonym ryzyku finansowym, możliwość rozszerzenia po pozytywnej ewaluacji.

Takie podejście zwiększa odporność systemu na zmieniające się potrzeby zdrowotne i skraca czas od pomysłu do realnego zastosowania u pacjentów.

Partnerstwa publiczno-prywatne: przyspieszacz innowacji

Współpraca publiczno-prywatna umożliwia wdrażanie innowacji w skali, która byłaby trudna do osiągnięcia dla pojedynczych szpitali. Dzięki temu możliwe jest korzystanie z robotyki operacyjnej, zaawansowanej diagnostyki czy telemonitoringu bez konieczności zakupu własnych systemów. Placówki zyskują dostęp do infrastruktury, szkoleń i serwisu, a firmy technologiczne mogą szybciej rozwijać rozwiązania odpowiadające na potrzeby kliniczne.

Wspólne centra kompetencji i pracownie pokazowe ułatwiają szkolenia zespołów, standaryzację procedur i ocenę efektywności klinicznej. Jednocześnie podział ról oraz kosztów między partnerami sprawia, że ryzyko jest lepiej zarządzane, a pacjenci szybciej odczuwają korzyści w postaci bezpieczniejszych i mniej obciążających terapii.

Na co zwrócić uwagę przy wdrożeniach

• Interoperacyjność: spójne standardy wymiany danych i integracja z systemami szpitalnymi, aby uniknąć silosów informacyjnych.
• Bezpieczeństwo i prywatność: wysoki poziom ochrony danych oraz jasne zasady dostępu i audytu.
• Szkolenia personelu: programy certyfikacyjne, mentoring i wsparcie techniczne, które zapewniają bezpieczne użytkowanie technologii.
• Ocena kosztów w całym cyklu życia: uwzględnienie serwisu, aktualizacji oprogramowania i wymogów licencyjnych w kalkulacji kosztów.
• Pomiar efektów: wskaźniki kliniczne i operacyjne, które pozwalają ocenić skuteczność wdrożenia i uzasadnić dalsze finansowanie.

Przyszłość dostępności technologii medycznych

Korzystanie z nowoczesnych technologii bez konieczności ich zakupu staje się praktycznym standardem. Leasing, wynajem, refundacje i partnerstwa publiczno-prywatne sprawiają, że narzędzia oparte na AI, robotyce i telemedycynie są szerzej dostępne, a pacjenci szybciej otrzymują skuteczne leczenie. Równie ważne jak postęp technologiczny są sprawne mechanizmy organizacyjne oraz wspólna przestrzeń cyfrowa łącząca sektor publiczny i prywatny. W efekcie nowoczesna opieka staje się bardziej równa, odporna na wyzwania i dostępna bez barier finansowych.